Normen en raamwerken
De formele normatieve basis van Facility Management: de ISO 41000-familie, de Europese EN 15221-lijn met haar consolidatie in 2025, en — apart gehouden — de raamwerken uit de markt.
24 documenten
ISO 41000-familie (ISO/TC 267)
ISO 41001:2018
Facility management — Managementsystemen — Eisen met richtlijnen voor gebruik
1e editie, gepubliceerd 23 april 2018, inclusief ISO 41001:2018/Amd 1:2024 (gepubliceerd februari 2024)
ISO 41002:2026
Facility management — Ontwikkeling van de facility management-organisatie
1e editie, gepubliceerd juni 2026
ISO 41011:2024
Facility management — Terminologie
2e editie, februari 2024; vervangt ISO 41011:2017
ISO 41011:2017
Facility management — Terminologie (eerste editie, ingetrokken)
1e editie, 2017; ingetrokken en vervangen door ISO 41011:2024
ISO 41012:2017
Facility management — Richtlijn voor strategische sourcing en het ontwikkelen van overeenkomsten
1e editie, 2017 — de geldende editie
ISO/TR 41013:2017
Facility management — Bereik, kernbegrippen en voordelen
Technisch rapport, 2017 (informatief, niet normatief)
ISO 41014:2020
Facility management — Ontwikkeling van een facility management-strategie
1e editie, 2020
ISO 41015:2023
Facility management — Beïnvloeden van organisatiegedrag voor betere facilitaire uitkomsten
1e editie, 2023
ISO/TR 41016:2024
Facility management — Overzicht van beschikbare technologieën
Technisch rapport, april 2024
ISO 41017:2024
Facility management — Richtlijn voor crisisvoorbereiding en het beheersen van een epidemie
1e editie, 2024
ISO 41018:2022
Facility management — Ontwikkeling van een facility management-beleid
1e editie, 2022
ISO/TR 41019:2024
De rol van FM bij duurzaamheid, weerbaarheid en aanpassingsvermogen
Technisch rapport, 2024
ISO/TR 41030:2024
Bestaande prestatiesturing in FM-organisaties — stand van de sector
Technisch rapport, 2024
EN 15221-familie (CEN/TC 348)
EN 15221-1:2006
Facility management — Termen en definities
2006; ingetrokken
EN 15221-2:2006
Facility management — Richtlijn voor het opstellen van FM-overeenkomsten
2006; ingetrokken
EN 15221-3
Facility management — Richtlijn voor kwaliteit in facility management
Ingetrokken; opgegaan in EN 15221-8:2025
EN 15221-4:2011
Facility management — Taxonomie, classificatie en structuren
2011; ingetrokken en opgegaan in EN 15221-8:2025
EN 15221-5:2011
Facility management — Richtlijn voor facilitaire processen
2011; ingetrokken en opgegaan in EN 15221-8:2025
EN 15221-6:2011
Facility management — Oppervlakte- en ruimtemeting
2011; lijkt van kracht te blijven
EN 15221-7:2012
Facility management — Richtlijnen voor prestatiebenchmarking
2012; ingetrokken en opgegaan in EN 15221-8:2025
EN 15221-8:2025
Facility management — Beginselen en processen
2025; vervangt uitsluitend de delen 3, 4, 5 en 7. De delen 1, 2 en 6 worden hierdoor niet vervangen: 1 en 2 waren al eerder ingetrokken ten gunste van ISO 41011 en ISO 41012, en EN 15221-6:2011 blijft van kracht. Intrekking van de delen 3, 4, 5 en 7 effectief november 2025; deadline nationale overname mei 2026.
CEN/TR 15221-9:2025
Onderzoek naar normen en richtlijnen voor oppervlakte- en ruimtemeting in Europa
Technisch rapport, 2025 (informatief)
Marktraamwerken
Documenten in ontwikkeling
Deze documenten zijn nog niet gepubliceerd. Alleen referentie, titel en ISO-stadium staan vast; er is geen editiejaar en geen vastgestelde inhoud om aan te nemen.
- ISO/DIS 41001Stadium 40.60
Facility management — Managementsystemen — Eisen (tweede editie, in ontwikkeling)
Stemming gesloten op 30 juni 2026. Nog niet gepubliceerd en er is geen bevestigde publicatiedatum. De geldende norm blijft ISO 41001:2018 met Amd 1:2024.
iso.org - ISO/FDIS 41012Stadium 50.00
Richtlijn voor strategische sourcing en het ontwikkelen van overeenkomsten (tweede editie, in ontwikkeling)
Tweede editie in ontwikkeling. De geldende editie blijft ISO 41012:2017; er is geen publicatiedatum om aan te nemen.
- ISO/AWI 41020Stadium 20.00
Facility management — Raamwerk en meting voor prestatiemanagement
In ontwikkeling, vroeg stadium. Geen editiejaar en geen vastgestelde inhoud; behandel elke beschrijving van de inhoud als voorlopig.
- ISO/AWI 41021Stadium 10.99
Facility Management — Richtlijn voor onderhoudsmanagement
Voorstelfase. Er is nog geen publiek vastgestelde inhoud; verwijs voorlopig naar ISO 55001 en NEN-praktijk voor onderhoudsmanagement.
- ISO/WD 41003Stadium 20.20
Facility Management — Verandermanagement voor facility management
Werkontwerp in een zeer vroeg stadium. Er is geen publieke, vastgestelde inhoud. Leg alleen voorzichtig verband met de capability Change & Transition Management: die praktijk staat op zichzelf en wacht niet op dit document.
- ISO 31000 (3e editie / 3rd edition)Stadium 30.60
Risicomanagement — Richtlijnen (derde editie, in ontwikkeling)
ISO 31000:2018 blijft de geldende editie en is in de periodieke review van 2023 bevestigd. Een derde editie stond medio 2026 nog in de commissieontwerpfase; er is dus geen vervanging van kracht.
Normalisatie in de tijd
Twee sporen die samenkomen: de Europese EN 15221-lijn vanaf 2006 en de internationale ISO 41000-familie vanaf 2017, met de Europese consolidatie van 2025 als afstemmingsmoment.
2006
EN 15221-1 en -2: eerste pan-Europese definitie en contractrichtlijn, na een traject met 29 landen.
2011–2012
EN 15221-4 tot -7: taxonomie, processen, ruimtemeting en benchmarking.
2017
ISO 41011 en 41012 verschijnen; het internationale spoor neemt de terminologie en sourcing over.
2018
ISO 41001: het eerste certificeerbare FM-managementsysteem.
2020–2024
Strategie, beleid, gedrag, technologie en duurzaamheid worden afzonderlijk uitgewerkt; ISO 41011 krijgt in 2024 een tweede editie.
2025
EN 15221-8 consolideert de delen 3, 4, 5 en 7 en stemt het Europese spoor expliciet af op ISO 41000.
2026
ISO 41002 richt zich op de FM-organisatie zelf; nationale overname van EN 15221-8 loopt tot mei.