Waar verantwoordelijkheid komt te liggen
Een organisatiemodel beschrijft hoe verantwoordelijkheid is verdeeld tussen demandorganisatie, FM-organisatie en leveranciers. Het beantwoordt één vraag: wie vertaalt behoefte, wie specificeert, wie voert uit, wie beoordeelt en wie draagt het risico als het misgaat.
- 33%
- beheer- of uitvoeringsorganisatie
- 15%
- demandorganisatie
- 52%
- regieorganisatie
In onderzoek onder Nederlandse FM-organisaties, uitgevoerd door FMN samen met Twijnstra Gudde, typeerde 33% de eigen organisatie als beheer- of uitvoeringsorganisatie, 15% als demandorganisatie en 52% als regieorganisatie. De gerapporteerde trend is dat het aandeel beheer- en uitvoeringsorganisaties afneemt en het aandeel demandorganisaties groeit.
Lees dit als de uitkomst van één zelfrapporterende enquête in één land op één moment, niet als bewijs dat regie het juiste model is. Zelftypering is notoir onbetrouwbaar: veel organisaties noemen zich regieorganisatie terwijl de dagelijkse praktijk uitvoering is. De verdeling zegt iets over hoe de Nederlandse markt over zichzelf spreekt, en niets over wat in uw situatie passend is.
Bron: FMN / Twijnstra Gudde, marktonderzoek onder Nederlandse FM-organisaties.
- 01Uitvoeringsorganisatie / beheerorganisatieZelf uitvoeren
- 02RegieorganisatieRegie op externe uitvoering
- 03DemandorganisatieVolledige externe integratie
Verantwoordelijkheidsopbouw per archetype
Elk archetype verdeelt strategisch, tactisch en operationeel niveau anders tussen eigen organisatie en markt.
Verantwoordelijkheidsmatrix
Waar elke functie belegd is, per archetype. Dit is het kernartefact van deze sectie: de matrix laat zien dat de archetypes niet verschillen in kwaliteit maar in verdeling.
- Vraagmanagement
- Intern, vaak informeel: FM en kernactiviteit stemmen af in de lijn.
- Aanbodmanagement
- Intern: capaciteit is eigen personeel, geen marktaanbod.
- Contractmanagement
- Beperkt en aanvullend; alleen specialistisch en piekwerk.
- Prestatiemanagement
- Intern; zelfmeting, met het bekende risico van mild oordelen.
- Informatie-eigenaarschap
- Volledig intern; kennis zit vaak in mensen in plaats van in systemen.
- Technologie-eigenaarschap
- Intern eigendom en intern beheer van CAFM en technische systemen.
- Risico-eigenaarschap
- Volledig bij de organisatie zelf; geen contractuele risico-overdracht.
- Vraagmanagement
- Intern en geformaliseerd; de kernfunctie van dit archetype.
- Aanbodmanagement
- Intern geregisseerd, extern geleverd: de organisatie kiest en integreert leveranciers.
- Contractmanagement
- Intern; contractmanagement is een eigen, bezette rol.
- Prestatiemanagement
- Intern gedefinieerd en geverifieerd; extern gerapporteerd door leveranciers.
- Informatie-eigenaarschap
- Intern eigendom; leveranciers leveren data in voorgeschreven vorm aan.
- Technologie-eigenaarschap
- CAFM/IWMS in eigen beheer; leveranciers werken in of koppelen aan het systeem van de opdrachtgever.
- Risico-eigenaarschap
- Bewust verdeeld: uitvoeringsrisico contractueel bij de leverancier, systeem- en compliancerisico intern.
- Vraagmanagement
- Intern; het enige dat volledig binnen blijft.
- Aanbodmanagement
- Extern: de partner selecteert, contracteert en stuurt onderleveranciers.
- Contractmanagement
- Extern uitgevoerd; intern beperkt tot één hoofdovereenkomst.
- Prestatiemanagement
- Extern gemeten en gerapporteerd; intern beoordeeld op hoofdlijnen en uitkomst.
- Informatie-eigenaarschap
- Feitelijk extern; contractueel intern. Dit verschil is het kernrisico van het model.
- Technologie-eigenaarschap
- Doorgaans het platform van de partner, met exit-afspraken over data en configuratie.
- Risico-eigenaarschap
- Uitvoerings- en managementrisico extern; wettelijke aansprakelijkheid en organisatorisch gevolgrisico blijven intern.
Alle archetypes
Uitvoeringsorganisatie / beheerorganisatie
FM wordt grotendeels in eigen huis uitgevoerd: eigen teams bezitten zowel de uitvoering als het management daarvan.
Bekijk archetypeRegie op externe uitvoeringRegieorganisatie
De organisatie behoudt vraagvertaling, specificatie en leveranciersgovernance; alleen de uitvoering ligt buiten.
Bekijk archetypeVolledige externe integratieDemandorganisatie
De organisatie behoudt uitsluitend de vertaling van kernbehoefte naar FM-eisen; FM-management én uitvoering liggen extern.
Bekijk archetype